Khi nhắc đến khóa từ kiểm soát ra vào văn phòng, đa số chúng ta nghĩ ngay đến chuyện giữ an ninh tòa nhà. Nhưng trong thực tế, không ít trường hợp dữ liệu bị lấy đi mà kẻ xâm nhập không hề chạm vào máy tính nào. Ranh giới giữa an ninh vật lý và an toàn thông tin hôm nay gần như đã mờ.
Một cánh cửa mở sai lúc có thể làm mọi lớp mật khẩu bên trong trở nên vô nghĩa. Bài viết này sẽ đi qua cách cửa ra vào ảnh hưởng đến dữ liệu, cùng những bước đơn giản để giữ an toàn.
Vì sao một cánh cửa hở cũng có thể làm lộ dữ liệu?
Hãy hình dung một buổi trưa bình thường. Cả phòng đi ăn, máy tính để bàn vẫn bật, hồ sơ giấy nằm trên mặt bàn. Người đi vào không cần biết mật khẩu nào. Họ chỉ cần biết cửa nào đang mở.
Dữ liệu không chỉ nằm trong máy tính. Nó còn ở ổ cứng, trong tủ hồ sơ và cả trên những tờ giấy ghi chú dán tạm. Vì vậy, bảo vệ dữ liệu nên bắt đầu từ một câu hỏi đơn giản: ai được vào phòng nào, vào lúc nào, và có ai ghi lại không.
Những rủi ro thường gặp ở văn phòng và khu vực máy chủ
Thẻ từ là vật nhỏ nhưng rất dễ thất lạc. Có chiếc bị quên trên bàn, có chiếc được đưa cho đồng nghiệp mượn. Khi đó, một quyền truy cập được trao đi mà không ai theo dõi.
Thẻ bị sao chép cũng không hiếm. Một số loại thẻ cũ có thể bị đọc và nhân bản bằng thiết bị giá rẻ. Vì thế, nên chọn loại thẻ có mã hóa tốt thay vì chỉ nhìn vào giá tiền.
Người lạ đi theo sau qua cửa chung là tình huống nhiều người từng gặp. Kỹ thuật này gọi là tailgating. Nó không đòi hỏi kỹ năng đặc biệt, chỉ cần sự lơ là vài giây.
Chìa khóa cơ học gần như không để lại dấu vết. Khi có sự cố, doanh nghiệp không có lịch sử nào để tra cứu.
Khóa từ thật sự hoạt động ra sao?
Khóa từ mở bằng thứ người dùng đang mang theo, thứ họ biết, hoặc đặc điểm sinh trắc học. Thẻ từ, vân tay và mã số là ba cách phổ biến nhất.
Khi người dùng chạm thẻ hoặc nhập mã, khóa đối chiếu với danh sách được phép rồi quyết định mở hay không. Quá trình chỉ vài giây, nhưng quyết định ai được bước qua ngưỡng cửa.
Khóa tích hợp gửi lần quẹt về máy trung tâm, nơi người quản trị có thể xem và thu hồi quyền ngay khi cần. Với văn phòng nhiều phòng ban, sự khác biệt này rất rõ rệt.
Nhật ký ra vào ghi lại thời điểm, mã người dùng và cửa đã mở. Chỉ quản lý hành chính hoặc người phụ trách an ninh nên được xem nhật ký. Nếu ai cũng xem được, dữ liệu này mất giá trị bảo vệ.
Cấp, thu hồi và rà soát thẻ theo đúng quy trình
Cấp quyền theo vai trò giúp tránh tình trạng ai cũng cầm chìa vạn năng. Kế toán chỉ cần vào phòng kế toán. Khi mỗi người chỉ có đúng quyền cần thiết, thiệt hại từ một thẻ bị mất cũng được khoanh vùng.
Thu hồi thẻ ngay khi nhân sự nghỉ việc là bước dễ bị bỏ sót nhất. Lập biên bản bàn giao có ký xác nhận sẽ ngăn chuyện này xảy ra.
Rà soát danh sách người có quyền ra vào định kỳ, chẳng hạn mỗi quý một lần, là cách đơn giản để loại bỏ những quyền không còn cần thiết. Hãy ghi việc này vào lịch làm việc.
Chia khu vực để mỗi phòng có mức bảo vệ riêng
Không phải khu vực nào cũng cần cùng một mức an ninh. Sảnh tiếp khách mở cho người đến làm việc. Phòng máy chủ là nơi cần khóa chặt nhất.
Nguyên tắc tối thiểu quyền truy cập nghĩa là mỗi người chỉ được vào đúng nơi họ cần. Nhiều doanh nghiệp vẫn cấp quyền cho tất cả vì tiện, và sự tiện lợi đó thường phải trả giá về sau.
Một văn phòng vừa có thể phân vùng như sau:
- Sảnh và khu công cộng mở tự do trong giờ làm việc.
- Khu làm việc cần thẻ hoặc mã nhân viên.
- Phòng máy chủ và kho dữ liệu yêu cầu từ hai yếu tố xác thực trở lên.
Truy cập ngoài giờ là tín hiệu đáng chú ý. Nếu xảy ra mà không ai biết lý do, đó là lúc cần hỏi lại ngay.
Ghép nhiều lớp xác thực để không phụ thuộc vào một thứ
Một thẻ từ đơn lẻ dễ bị mất hoặc sao chép. Nếu kết hợp thẻ với mã PIN hoặc vân tay, kẻ gian phải có cả hai thứ mới mở được cửa. Đây là ý tưởng của xác thực nhiều yếu tố, giống như khi bạn đăng nhập tài khoản rồi nhập thêm mã OTP gửi về điện thoại.
Liên kết nhật ký khóa từ với camera giám sát cũng rất hữu ích. Khi có lần mở cửa bất thường, hình ảnh giúp xác nhận ai đã đứng trước cửa và có đi cùng ai hay không.
Đừng để toàn bộ an ninh dựa vào một yếu tố duy nhất. Khi một lớp bị vượt qua, lớp khác vẫn còn đó để chặn lại.
Những sai lầm thường gặp khi triển khai khóa từ
Mã số được chia sẻ qua tin nhắn hoặc dán ngay cạnh cửa là chuyện khá phổ biến. Mã càng nhiều người biết, khóa càng mất tác dụng.
Nhiều thiết bị vẫn giữ mã mặc định của nhà sản xuất sau khi lắp xong. Đổi mã ngay sau khi lắp đặt là việc đơn giản nhưng loại bỏ được một rủi ro lớn.
Đào tạo nhân viên là phần hay bị bỏ qua nhất. Khóa tốt đến đâu mà nhân viên không biết cách báo mất thẻ thì hiệu quả vẫn thấp. Một buổi hướng dẫn ngắn nên được lặp lại mỗi khi có người mới.
Lộ trình triển khai và bảo trì cho doanh nghiệp vừa và nhỏ
Bước đầu tiên là xác định khu vực nào thật sự cần bảo vệ. Đừng chọn giải pháp trước khi biết mình đang bảo vệ cái gì.
Sau đó nên viết một quy định nội bộ ngắn gọn về cấp thẻ, mượn thẻ và báo mất. Với nhiều văn phòng nhỏ, một trang giấy là đủ.
Cuối cùng là lịch bảo trì. Pin khóa cần thay định kỳ, thiết bị cần kiểm tra, và nhật ký cần được sao lưu để không mất khi máy trung tâm gặp sự cố.
Gợi ý chọn loại khóa theo nhu cầu thực tế
Văn phòng nhỏ với ít người thường chỉ cần khóa từ độc lập. Khi đó, cần đặc biệt để ý việc thu hồi thẻ khi có người nghỉ việc.
Công ty có nhiều phòng nên cân nhắc khóa từ tích hợp quản lý tập trung. Người phụ trách cần xem nhật ký định kỳ để phát hiện sớm truy cập lạ.
Riêng phòng máy chủ nên dùng khóa từ kết hợp PIN hoặc vân tay, đồng thời liên kết với camera.
Câu hỏi thường gặp
Khóa từ có an toàn hơn chìa khóa cơ học không?
Thường là có, vì khóa từ khó sao chép hơn chìa cơ học và có ghi nhận lịch sử. Tuy vậy, thẻ kém chất lượng vẫn có thể bị đọc trộm, nên hãy chọn loại thẻ có mã hóa tốt.
Nếu mất thẻ từ thì phải xử lý thế nào?
Báo ngay cho người phụ trách để vô hiệu hóa thẻ đó trên hệ thống, cấp thẻ mới và ghi lại sự việc vào nhật ký. Báo nhanh là yếu tố quan trọng nhất để hạn chế thiệt hại.
Có cần kết nối khóa từ với camera không?
Không bắt buộc với mọi nơi, nhưng với khu vực nhạy cảm thì nên làm để xác nhận người thật đứng trước cửa khi có lần mở bất thường.
Dữ liệu ra vào được lưu bao lâu và ai được xem?
Thời gian lưu tùy cấu hình hệ thống và quy định nội bộ. Chỉ nên cho người phụ trách an ninh hoặc quản lý xem, và ghi lại ai đã xem nhật ký.
Nếu đang cân nhắc lắp khóa từ cho văn phòng, hãy bắt đầu bằng việc liệt kê khu vực cần bảo vệ. Bạn có thể tham khảo giải pháp khóa từ kiểm soát ra vào văn phòng để hiểu các lựa chọn hiện có.
Về an toàn trên Internet, bạn có thể đọc thêm bài về bảo vệ dữ liệu cá nhân và hướng dẫn về mật khẩu và tài khoản. Để kiểm tra lại kiến thức, hãy thử bộ câu hỏi thi thử về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nếu cần tư vấn, bạn có thể liên hệ đội ngũ bên mình.