Bắt nạt trên mạng gọi là gì? Dấu hiệu và cách xử lý

Ban biên tập Thi An Toàn Số

Bắt nạt trên mạng gọi là gì? Thuật ngữ tiếng Anh tương ứng là cyberbullying, tức là hành vi dùng điện thoại, máy tính và các nền tảng trực tuyến để quấy rối, đe dọa, sỉ nhục hoặc tung tin gây hại nhắm vào một người.

Điều khiến hành vi này khó chịu hơn là nó có thể diễn ra suốt ngày đêm. Nội dung đã đăng có thể được lưu lại và lan đi rất lâu.

Nếu bạn muốn tra cứu, hãy dùng cụm bắt nạt trên mạng hoặc bắt nạt online. Hai cách gọi này đều phổ biến trong trường học và các tài liệu dành cho phụ huynh.

Bắt nạt trên mạng gọi là gì và khác gì bắt nạt ngoài đời?

Bắt nạt trực tiếp thường diễn ra ở sân trường hay trong lớp học. Khi người bắt nạt rời đi, sự việc thường lắng xuống tạm thời.

Bắt nạt trên mạng thì khác. Không có điểm dừng rõ ràng. Một bình luận chế giễu có thể bị chụp màn hình rồi chuyển sang nhóm khác. Nạn nhân vẫn phải nhìn thấy nó cả buổi tối.

Người bắt nạt còn có thể giấu tên sau tài khoản ẩn danh. Điều này khiến nạn nhân nghi ngờ tất cả mọi người xung quanh, kể cả bạn thân.

Những hình thức bắt nạt trên mạng hay gặp

  • Gửi tin nhắn xúc phạm hoặc đe dọa qua mạng xã hội, game online hay ứng dụng chat.
  • Tung ảnh, video đã chỉnh sửa hoặc đem chuyện riêng tư ra để bôi nhọ.
  • Lập nhóm hay trang ẩn danh để chế giễu và cô lập một bạn cụ thể.
  • Mạo danh tài khoản để đăng nội dung làm tổn hại danh dự người khác.

Cần phân biệt tạo tài khoản phụ để trêu đùa vui vẻ với tạo tài khoản để hạ uy tín ai đó. Ranh giới nằm ở việc hành vi có gây tổn thương thật hay không.

Dấu hiệu nhận biết một người đang bị bắt nạt

Không có dấu hiệu nào chắc chắn 100%. Khi nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng lúc thì nên quan tâm hơn:

  • Tâm trạng thay đổi bất thường: lo âu, cáu gắt hoặc trầm lặng hơn mọi ngày.
  • Né tránh điện thoại, giấu màn hình khi có người đi qua, hoặc đổi mật khẩu liên tục.
  • Giảm hứng thú học tập, ngủ kém và không muốn gặp bạn bè.
  • Xóa tài khoản đột ngột, nên được hỏi han nhẹ nhàng vì đây có thể là cách tự cô lập để tránh tổn thương.

Khi bản thân hoặc người thân bị bắt nạt nên làm gì?

Đừng phản hồi nội dung xúc phạm, vì phản ứng nóng thường khiến sự việc leo thang. Hãy chụp màn hình, ghi lại đường link và thời gian đăng để làm bằng chứng. Sau đó chặn người gây hại và báo cáo nội dung lên nền tảng.

Đừng giữ chuyện một mình. Hãy tìm một người lớn tin cậy như cha mẹ, thầy cô hoặc anh chị. Nếu tình trạng nặng, có thể nhờ chuyên gia tâm lý học đường hỗ trợ. Bạn có thể đọc thêm các bài viết về bắt nạt trên mạng để có thêm ví dụ.

Cách phòng tránh bắt nạt trên mạng từ gốc

Thiết lập quyền riêng tư cho tài khoản là bước dễ làm nhất. Hạn chế đăng số điện thoại, địa chỉ trường học hay ảnh nhạy cảm để thu hẹp những điểm kẻ xấu có thể khai thác. Trò chuyện đều đặn về ứng xử văn minh trên mạng cũng rất quan trọng.

Tài khoản bị chiếm quyền có thể trở thành điểm khởi đầu cho các vụ bắt nạt sau đó, nên giữ tài khoản an toàn là giảm rủi ro cho bản thân. Bạn có thể tham khảo chuyên mục mật khẩu và tài khoản để nắm các bước bảo vệ cơ bản. Nếu muốn kiểm tra kiến thức, bạn có thể thử sức tại phần thi thử về bắt nạt trên mạng.

Làm việc với nhà trường và nền tảng

Khi cần báo cáo, hãy lưu đầy đủ bằng chứng trước khi nội dung bị xóa. Sau đó báo cho giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh hoặc bộ phận quản trị nền tảng, và theo dõi tiến độ xử lý. Nếu nạn nhân bị ảnh hưởng nặng, hãy yêu cầu hỗ trợ tâm lý ngay.

Để cập nhật thêm thông tin về an toàn trên mạng, bạn có thể tham khảo monamail.vn.

Câu hỏi thường gặp

Bắt nạt trên mạng có bị xử phạt pháp luật không?

Có. Nếu hành vi xúc phạm, đe dọa hoặc tung thông tin sai sự thật gây hậu quả, người thực hiện có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật. Với người chưa thành niên, mức xử lý sẽ khác nhau tùy độ tuổi và mức độ nghiêm trọng.

Bắt nạt trên mạng khác gì với tranh cãi thông thường?

Tranh cãi thường là hai bên cùng tranh luận về một vấn đề. Bắt nạt có sự chênh lệch quyền lực, lặp đi lặp lại và nhắm vào một người cụ thể.

Trẻ bị bắt nạt online nên báo cho ai đầu tiên?

Nên báo cho người lớn mà trẻ tin tưởng nhất, thường là cha mẹ hoặc giáo viên chủ nhiệm. Sau đó mới báo cáo trên nền tảng.

Làm sao giúp bạn bè đang bị bắt nạt trên mạng?

Hãy nhắn cho bạn một lời hỏi thăm, không cần giải quyết mọi thứ ngay. Khuyên bạn đừng phản hồi, giữ lại bằng chứng và cùng tìm đến người lớn tin cậy.